Moergestel maakt naam met eigenzinnige activiteiten

WieKentKunst Moergestel haalt het beste uit een Brabants dorp

De activiteiten van WieKentKunst hebben een regionale betekenis, schreef het Brabants Dagblad op woensdag 4 oktober 2005. Dat is een onverwachts neveneffect bij de doelstelling van WieKentKunst in Moergestel. Deze stichting beoogt door samenwerking deze Brabantse dorpsgemeenschap nog krachtiger te maken. De manier waarop dat gebeurt spreekt blijkbaar ook mensen buiten het dorp aan, in de regio-Tilburg.

Het concept van WieKentKunst is uniek. Eens per jaar organiseert een handjevol vrijwilligers een manifestatie. Bij het opzetten en de invulling daarvan wordt uitsluitend een beroep gedaan op de kennis en kunde van de inwoners van dit 5000 zielen tellende dorp. Elk jaar wordt een ander thema gekozen zodat iedereen de kans krijgt mee te doen.

Het is onvoorstelbaar wat zo'n kleine gemeenschap in haar mars heeft. De manier van doen wekt groot enthousiasme. Nooit krijgt de organisatie nul op rekest als op iemand of op een groep een beroep wordt gedaan. Inwoners komen zelf met ideeën en ze worden geholpen en gestimuleerd deze te realiseren. Een bijzonderheid die steeds meer verbazing wekt is dat alles wat WieKentKunst aanbiedt volstrekt gratis is. Dat is weer mogelijk omdat iedereen zich vrijwillig inzet en geen moeite te veel is.

WieKentKunst heeft steeds een originele aanpak. Tijdens de ambachtenmanifestatie in oktober 2005 werd onder meer brood gebakken in een boerenoven uit de negentiende eeuw. Kinderen mochten in deze oven speculaasjes bakken. Speciaal voor deze gelegenheid sneed de Moergestelse kunstenaar Kees Ketelaars (foto) een koekplank met allerlei Moergestelse symbolieken.

Eigenzinnig WieKentKunst (WKK) is acht jaar geleden opgericht. Toen is een zeer breed opgezette expositie georganiseerd van werk van hobby-kunstenaars. De animo om mee te doen was groot. Iedereen was verrast over de publieke belangstelling. Die eerste keer al was de opzet eigenzinnig. De amateurkunst was onder meer te zien in cultureel centrum Den Boogaard. Uiteraard, maar de meeste werken konden worden bekeken bij de mensen thuis. Die ontvingen bezoekers, gaven toelichting, schonken een kop koffie in en zo raakte Moergestel geanimeerd met elkaar in gesprek. Verrast door het succes werd een stichting opgericht. Deze koos voor een jaarlijkse activiteit, steeds met een ander thema. Onderwerpen die al aan de orde zijn geweest zijn onder meer muziek, 'groen' en Rijks Rooms Leven. In een Brabants dorp als Moergestel is het zelf maken van muziek vanouds een belangrijke factor. WKK slaagde er in om alle beoefenaren van muziek, van de harmonie tot harpiste en van een operazangeres tot mirlitonfanfare op een zondag op te laten treden. Ook in dit geval weer, zoals steeds, op de meest uiteenlopende locaties. Zeshonderd Moergestelnaren lieten dizendemensen genieten van hun muzikale talenten.

Groen en Rooms

Moergestel is een dorp dat letterlijk in het groen ligt. Drie van de vier toegangswegen tot het dorp zijn monumentale lanen van kilometers lang, omzoomd door eiken en beuken. Aan twee zijden kom je het dorp binnen door de bossen, aan de andere twee zijden door buitengebied. In de bebouwde kom is zeer veel groen, zowel, openbaar als particulier. Tijdens de 'groene' manifestaties waren een kleine dertig particuliere tuinen voor het publiek opengesteld, dit slechts als een onderdeel van een veel omvattend 'groen' programma.

Het resultaat was dat Moergestel een hele zondag was verstopt door het verkeer. Geen autoverkeer, maar fietsverkeer. WKK roep steeds op de evenementen per fiets te bezoeken. Niet vanwege de een of andere milieu-ideologie, maar omdat fietsen past bij de kleinschaligheid van zo'n dorp. Vele honderden fietsers op weg van tuin naar tuin doorkruisten het dorp. Op plaatsen waar iets te doen was, stonden de fietsen rijen dik. WKK is overigens niet verbaasd dat zo positief wordt gereageerd op de oproep van de fiets gebruik te maken. Blijkbaar voelen bezoekers intuïtief aan dat de fiets past bij de kleinschaligheid en de gemoedelijkheid van WieKentKunst.

Het derde voorbeeld - nog zo'n succes - is het evenement dat is opgezet rond het thema Rijk Rooms Leven. Hiermee werd voortgeborduurd op alles wat zowel stoffelijk als mentaal in een dorp als Moergestel nog aanwezig is uit de tijd van het Rijke Roomse Leven. In deze periode van 1917 tot eind jaren '50 was het Brabantse leven doordrenkt van het katholieke leven. Kapellen, heiligenbeelden, er is nog onnoemelijk veel van die tijd bewaard gebleven. Voor deze periode is momenteel sprake van een groeiende belangstelling. Het Brabants Bureau voor Toerisme is het Rijke Roomse Leven zelfs aan het vermarkten. WieKentKunst was de eerste die iets met dit onderwerp heeft gedaan. Een enorme publieke belangstelling was het gevolg. 'Iets mee gedaan' wil in de betekenis van WKK zeggen dat alle mogelijke middelen tot presentatie worden gebruikt. Uiteraard tentoonstellingen en rondleidingen. Om een paar specifieke voorbeelden te geven van wat nog meer wordt gedaan. In het kader van het Rijke Roomse Leven kon in de St. Jans Onthoofdingkerk een plechtig lof worden gedaan. De kerk, waarin een Suisse rondliep, was tot de laatste plaats bezet. In het zaaltje van een café werden voordrachten, liedjes en sketches uit de tijd van het Rijke Roomse Leven voorgedragen. In deze originele uitingen van volkscultuur wordt op een goedmoedige manier plezier gemaakt om onderwerpen als de preek van de pastoor en het aartsparadijs.

WieKentKunst organiseerde een evenement rond het thema 'Rijk Rooms Leven'. Dit initiatief heeft vele navolging gekregen omdat dit onderwerp de laatste jaren steeds meer belangstelling krijgt.

Ambachtelijk

Het aantal Moergestelnaren dat meedoet en dat zich spontaan aanbiedt om iets te doen, neemt van jaar tot jaar toe. Aan de ambachten-manifestatie op zondag 9 oktober doen ruim 150 mensen mee. De een laat zien hoe bezems worden gebonden, de ander demonstreert het draaien van haktollen, weer een ander slijpt messen of smeedt hoefijzers, maar ook het bouwen van een website als een moderne vorm van een ambacht kon worden bekeken. De deelname van de een, lokt een initiatief van een ander uit. Zo gaat het in de praktijk, zo steekt Moergestel elkaar aan, zo haalt WieKentKunst het beste uit een Brabants dorp.

Brede organisatie

WieKentKunst heeft zich in de loop van acht jaar ontwikkeld tot een breed georiënteerde culturele organisatie. Om daar een paar voorbeelden van te geven. In 2004 initieerde en stimuleerde de stichting een dorpsbrede discussie over de (her)inrichting van het St. Jansplein, het hart van Moergestel. Dit gebeurde op een zeer onorthodoxe wijze met als resultaat de deelname van tientallen dorpelingen en een ideeënrijkdom waarmee wel tien pleinen op een originele manier kunnen worden ingericht. De stichting stelde vast dat in Moergestel veel vrijwilligers actief zijn. De gemeente Oisterwijk, waar Moergestel deel van uitmaakt, kende geen vrijwilligersprijs. Daarmee was het een van de weinige gemeentes in Brabant die zo'n prijs niet had. Daarop riep WKK een vrijwilligersprijs voor Moergestel in het leven. Deze sloeg zo goed aan dat de prijs door de gemeente werd overgenomen.

De voorzitter van WieKentKunst is Hennie van Schooten. Op deze foto spreekt ze tijdens de uitreiking van de vrijwilligersprijs 2004.

WieKentKunst introduceerde in Moergestel de vrijwilligersprijs. Deze orijs werd in 2004 toegekend aan een groep vrijwilligers die het kerkhof bijhoudt. Tijdens de uitreiking worden ze toegesproken door burgemeester Y. Kortmann van de gemeente Oisterwijk (links).

De winnaar van de jaarlijkse vrijwilligersprijs krijgt een bronzen replica van de reuzin van Moergestel. Deze reuzin heet Ermelindis. Zij is samen met de reus Peer Paorel en de reuzin Heukelomse Mie (Heukelom is de derde kern van de gemeente Oisterwijk) vijf jaar geleden geboren. Begin september is in Oisterwijk het vijfjarig bestaan gevierd met een reuzenoptocht die door 50.000 mensen is bezocht. Het oorspronkelijke initiatief tot deze drie reuzen is genomen door WieKentKunst. De stichting wilde hiermee de samenwerking bevorderen tussen de drie kernen die in 1997 tijdens de herindeling zijn samengevoegd tot de gemeente Oisterwijk. In dit doel, het bevorderen van de samenwerking, is de organisatie die de reuzen beheert volledig geslaagd. Het concept van de drie reuzen is overigens overgenomen door grote buur Tilburg. Daar worden momenteel drie reuzen gebouwd.

2006

WieKentKunst heeft nog veel pijlen op de boog. Momenteel wordt al hard gewerkt aan de manifestatie voor 2006. Dan vindt in het dorp een Olympiade plaats van alle traditionele sporten en spelen van Nederland en Vlaanderen.